Hoe Voedselbank Achtkarspelen werkt aan vertrouwen, gezondheid en duurzame vooruitgang

Bij Voedselbank Achtkarspelen draait het niet alleen om het uitdelen van voedselpakketten, maar om het opbouwen van relaties. “Met die relatie begint het,” zegt voorzitter Engbert van Esch. De organisatie ziet voedselhulp niet als eindpunt, maar als middel om mensen weer grip op hun leven te geven.

Een nieuwe manier van werken

In 2022 startte Voedselbank Achtkarspelen met het project Huis op Orde om de interne organisatie efficiënter en toekomstbestendiger te maken. Tegelijkertijd werd met Cliënten vinden actief gewerkt aan het verbeteren van de positie van de voedselbank binnen de lokale zorgketen. De aanleiding: het aantal cliënten bleef laag, terwijl de inkomens in de regio tot de laagste van Nederland behoorden.

Daarnaast heerste er onder inwoners het beeld dat de drempel om hulp te krijgen hoog was. Dat moest anders. “We wilden zichtbaar maken dat voedselhulp niet alleen gaat over eten, maar over mensen,” aldus Van Esch.

Relatiebeheer in plaats van intake

De traditionele intakers maakten plaats voor relatiebeheerders. Die voeren niet langer een intakegesprek op basis van formulieren, maar starten met een gesprek over welbevinden. De eerste twee maanden wordt niet naar de financiële situatie gevraagd. In plaats daarvan staat vertrouwen centraal. Pas daarna volgt een gesprek waarin de financiële én sociale omstandigheden samen in beeld worden gebracht.

Deze persoonlijke benadering maakt het mogelijk om beter te begrijpen waardoor armoede ontstaat of in stand blijft. Soms ligt de oorzaak niet alleen bij geld, maar bij eenzaamheid, gezondheid of een niet-steunende leefomgeving. “We willen voorkomen dat iemand geïsoleerd raakt,” zegt Van Esch. “Voedselhulp is dan een middel, niet het doel.”

Samen sterker in de keten

De voedselbank werkt nauw samen met gebiedsteams, schuldhulpverleners, huisartsen en eerstelijnszorg. Die signaleren vaak als eersten problemen, waardoor sneller kan worden ingegrepen. Die samenwerking werpt vruchten af: waar vroeger twee derde van de cliënten zichzelf aanmeldde, komt dat aandeel nu juist via verwijzingen van hulpverleners.

Vrijwilligers spelen daarbij een sleutelrol. Ze worden getraind in gesprekstechnieken en agressiehantering, maar vooral in het voeren van echte gesprekken. “Het belangrijkste is dat ze geloven in de visie,” zegt Van Esch. “Vertrouwen is ons fundament.”

Gezonde pakketten, gezonde toekomst

Voedselbank Achtkarspelen koppelt aandacht voor mensen aan aandacht voor gezondheid. Minstens 75% van elk voedselpakket bestaat uit producten uit de Schijf van Vijf. De GGD monitort de samenstelling en winkelwaarde van de pakketten, zodat objectief kan worden vastgesteld dat deze bijdragen aan de vitaliteit van gezinnen.

De organisatie kijkt vooruit. De focus ligt nu op verdere professionalisering van het indicatiebeleid en op preventie. In 2025 start een nieuw project: Kindboxen: pakketten met gezonde producten speciaal voor kinderen van 0 tot 12 jaar.